Historie

Historie

Protestantse-Gemeente-te-Uithoorn

 

De Protestantse Gemeente kent ca. 650 belijdende leden en ca. 620 doopleden en ca. 290 overige leden, waarvan 55 'blijkgevers van verbondenheid'. Er zijn veel leden actief bij het gemeentewerk betrokken. Onze gemeente is een pluriforme gemeente in het brede midden van de Protestantse Kerk in Nederland met al zijn geledingen.

 

kruiskerkhoeksteen

 

De Protestantse Gemeente te Uithoorn komt voort uit de Hervormde Gemeente en Gereformeerde Kerk in Uithoorn. In 1985 werd door de Hervormde Gemeente één kerkgebouw, de Hoeksteen (tot eind 2016 openbare bibliotheek), afgestoten. Voortaan kerkten hervormden en gereformeerden in de, van oorsprong gereformeerde, De Schutse. Vanaf dat moment werden de contacten steeds intensiever en dit leidde in 1997 tot een federatie. In mei 2006 werd de fusie tussen de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde Kerk van Uithoorn een feit en ontstond de Protestantse Gemeente te UIthoorn.

schutsethamerkerk

 

De exploitatie van de Thamerkerk, die als multifunctioneel centrum wordt gebruikt, is ondergebracht in een Stichting. Tot 10 september 2017 zijn er erediensten in deze kerk. De Kruiskerk werd in 2002 gesloten. Het kerkgebouw is aan een particulier verkocht. In 2003 is het aantal predikantsplaatsen terug gebracht tot twee. In 2008 is een jeugdwerker aangesteld voor het jeugdwerk, voor 0,4 fte. In verzorgingshuis Het Hoge Heem wordt het pastoraat in oecumenisch verband verzorgd samen met de RK-parochies.  Vrijwilligers uit de gemeente helpen tevens mee met weeksluitingen.

 

Een duik in de geschiedenis

 

Geschiedenis van de Hervormde Gemeente in Uithoorn

 

Eerste kerk in Thamen
De eerste kerk van wat nu Uithoorn is, stond in het dorpje Thamen. In het land van de boerderij die nog lang tussen de flats aan de Europarei stond, zijn resten gevonden van de fundamenten van de kerk.

De bevolking van het Oude Thamen leefde in die tijd van turfsteken. Door het aanhoudend veensteken groeven ze tevens aan hun eigen ondergang. De turfvoorraad raakte omstreeks 1660 uitgeput. Voor het ontvenen waren toentertijd geen bepalingen omtrent het bedijken en drooghouden van de ontveende gronden. Hierdoor ontstond de Legmeer, die in het midden van de vorige eeuw weer tot land zou worden gemaakt. De bevolking trok weg omdat het te nat werd. De meesten gingen aan de Amstel wonen. De oude kerk werd wegens bouwvalligheid afgebroken.

 

Kerk verplaatst naar Amstel
In 1662 werd de kerk verplaatst naar de zogenoemde Vinckebuurt, dat is ongeveer op de plaats waar nu de huidige Thamer¬kerk staat. Thamen had sedert 1624 een eigen predikant, ene Gysius.
In 1819 werden bij Koninklijk Besluit de burgerlijke gemeente Thamen a/d Amstel en Uithoorn één gemeente, Uithoorn. Dat de Hervormde Gemeente de naam Thamen a/d Amstel bleef voeren, kan worden verklaard uit het feit dat Uithoorn als dorp toen vrijwel niets te betekenen had.

 

Nieuwe Thamerkerk in 1834
In 1822 blijkt het toen bestaande kerkgebouw in een slechte toestand te verkeren. Een opziener meldt dan ook, na een uitgebreide inspectie, dat het naar zijn inzichten beter zou zijn een nieuwe kerk te bouwen dan de oude te verbeteren.
Het kostte heel wat hoofdbrekens maar in 1835 staat de nieuwe kerk er. De burgerlijke gemeente is er nog in gemoeid voor de bouw van de toren. Ook het orgel kon worden herbouwd en werd voor ¦ 125,- keurig wit gelakt en mooi verguld.

 

Klokken van Thamerkerk
De geschiedenis van de klokken van de ruim 150 jaar oude Thamerkerk is bijzonder. Toen in 1852 besloten werd een nieuwe luidklok voor de toren aan te schaffen, bleek een buitenkansje: men kon een luidklok van de Nieuwe kerk in Amsterdam overnemen voor ¦ 400,-. Het randschrift luidt: ‘De naam des Heren zij gezegend, Franciscus Hemony heeft mij gemaakt in het jaar onzes Heren 1659.’ Op 1 september 1852 arriveerde de klok met de veerschipper. De oude klok werd voor ¦ 87,- verkocht. Randschrift ‘Kerk tot Thamen aan de Amstel’.

‘Thamerkerk’ is een goed gekozen historische naam; hierdoor blijft een stuk geschiedenis bewaard van de gemeente. Het aantal zitplaatsen in de Thamerkerk bedroeg 450.

 

Hoeksteen
Na de Tweede Wereldoorlog breidt Uithoorn zich flink uit. De gemeente Thamen a/d Amstel groeit en men denkt aan de bouw van een tweede kerk. Er komen plannen en spaar- en inzamelingsacties. In juli 1965 wordt kerkgebouw De Hoeksteen geopend, ontworpen door architect Rietveld. Na twintig jaar wordt de kerk weer gesloten vanwege teruglopend aantal kerkleden. Tot 2016 vond de plaatselijke bibliotheek er onderdak.

 

Predikanten Hervormde Gemeente

Mijdrecht en Thamen
1584 Een niet bij name genoemde minister van de gereformeerde religie te Mijdrecht, ook voor Thamen werkend
1590-1592 Ds. J. Hasenfeldius
1592-1598 Ds. J. Assueri
1598-1600? Ds. B. Spanneus?
1600-1624 Ds. J. Oucopius

Thamen vanaf 1663 Thamen aan de Amstel (vanaf 1962 Uithoorn)
1624 - 1636 Ds. J. de Gijs of Gysius, gewezen monnik uit Mechelen
1636 - 1637 Ds. J. Muylaert
1637 - 1653 Ds. J. Baalde
1653 - 1671 Ds. R. de Vries
1672 - 1676 Ds. J. Adoorn
1677 - 1678 Ds. J. Triglandus
1679 - 1682 Ds. L. Zegers
Vacaturestrijd
1686 - 1709 Ds. H. van Sypestein
1710 - 1720 Ds. P. Kalder
1721 - 1752 Ds. Ph. Bredius
Vacaturestrijd
1755 - 1764 Ds. H. van Herwerden
1765 - 1772 Ds. H. van Montsjou
1773 - 1774 Ds. J. Dermout
1786 - 1789 Ds. E. Kist
1790 - 1799 Ds. F.G. Immink
1799 - 1816 Ds. A. Simons
1816 - 1823 Ds. W.H. van Griethuizen
1823 - 1834 Ds. H.T. Roskes
1835 - 1837 Ds. F.H.G. Iterson
1837 - 1860 Ds. H.J. Wunder
1860 - 1876 Ds. G.J. van der Maaten
1876 - 1916 Ds. G.J. van Limburgh
1916 - 1920 Ds. W. van Limburgh
1920 - 1928 Ds. A. Hijmans
1929 - 1955 Ds. Th.H. Tonsbeek
1955 - 1960 Ds. R.C.A. van Voorst Vader
1961 - 1970 Ds. B. Holl
1962 - 1977 Ds. W.A. Kalkman
1971 - 1978 Ds. H.J. Smalbrugge
1978 - 1982 Ds. W. Hoekstra
1983 - 1987 Ds. E.H. Wolbers
1988 - 1996 Ds. C.T. Mataheru
1997 - 2005 Mw. Ds. S.H.H. Bloemert

 

 

Geschiedenis van de Gereformeerde Kerk in Uithoorn

 

Begin van de kerk
De kerk werd geïnstitueerd in november 1852 als Christelijke Afgescheiden Gemeente van Mijdrecht aan de Amstel, door ds. S. van Velzen van Amsterdam. In 1853 werd als eerste predikant bevestigd kandidaat Van Tubbergen, die de gemeente diende tot 1855 en toen met tweederde van de gemeente naar Amerika vertrok. Er was nog geen kerkgebouw en de gemeente kwam bij elkaar in een turfschuur. Begin 1865 wordt de gemeente erkend door koning Willem III. In september 1864 wordt een klein kerkgebouw in de Mennonietenbuurt in gebruik genomen. Het was geen duurzame kerk want al in 1871 verrees een nieuw kerkgebouw vlak naast het oude kerkje. Deze kerk is tot 1927 in gebruik geweest, tot ingebruikname van de Kruiskerk in Amstelhoek.

 

Predikanten in de Gereformeerde Kerk in Uithoorn

1853 – 1855 Ds. Van Tubbergen
1858 – 1867 Ds. A. Zweedijk
1869 – 1873 Ds. C.S. Bos
-
1879 – 1884 Ds. N.J. Engelberts
1884 – 1921 Ds. H. de Koning
1887 – 1893 Ds. J.J. Westerbeek van Eerten
1893 – 1906 Ds. J. Koning
1907 – 1924 Ds. J. van Loo
1925 – 1932 Ds. H. Boswijk
1933 – 1946 Ds. P.J.O. de Bruyne
1947 – 1951 Ds. H. Willems
1952 – 1957 Ds. G. Th. Rothuizen
1957 – 1960 Ds. G. van Wilgenburg
1960 – 1965 Ds. J. van Dalen
1965 – 1971 Ds. J. de Jongh
1969 – 1971 Ds. H.H. Grosheide
1971 – 1981 Ds. Iz. Meijer
1973 – 1977 Ds. G. v.d. Berg
1978 – 1991 Ds. W.J. Eeltink
1982 – 1988 Ds. D.H. Kuiper
1993 – 1994 Ds. P.H. Oberholzer
1995 – 2002 Ds. R. van der Weg
2004 – 2009 Ds. F.A.A. Baarslag

 

Zelfstandige gemeente Gereformeerde Kerk van Uithoorn
Na het overlijden van ds. De Koning in 1921 wilden de Amstelhoekers als zelfstandige kerk los van Mijdrecht Dorp hun kerkelijk leven voortzetten waarbij zij zich dan wilden verenigen met de Gereformeerde Kerk van Uithoorn. Dit heeft toen nogal wat moeilijkheden gegeven, vooral financiële, omdat de kerk van Mijdrecht Dorp bang was dat zij armlastig zou worden. Er is toen na drie jaar onderhandelen overeenstemming bereikt, waarbij als oplossing de kerk van Mijdrecht Amstelhoek een gekapitaliseerd bedrag gaf aan de kerk van Mijdrecht Dorp. En zo ontstond op 1 juli 1924 de Gereformeerde Kerk van Uithoorn.

 

Kruiskerk en Schutse
Als eerste daad werd een stuk grond gekocht, een pastorie gebouwd, een predikant beroepen (Ds. H. Boswijk) en een kerk gebouwd (17 februari 1927). Deze kerk werd later de Kruiskerk genoemd. Op 15 mei 1966 werd het tweede kerkgebouw in gebruik genomen met de naam De Schutse. Op 17 februari 2002 – dus na 75 jaar – werd de Kruiskerk gesloten voor de zondagse diensten.

 

Samen op weg
Hervormde en Gereformeerde gemeenteleden werkten samen in de Raad van Kerken voor Uithoorn. Ook was er kanselruil in de week van de ‘Eenheid der kerken’. Beide gemeenten hadden zorgen op het gebied van financiën en vanwege terugloop van het aantal meelevende lidmaten. Het contact werd intensiever en gevarieerder en vanaf 1985 werden de kerkdiensten afwisselend geleid door een van de vier predikanten van beide gemeenten. Sindsdien was er een toenemende bereidheid om Samen op Weg te gaan.

 

Verbouwing Schutse
Al sinds 2000 waren er plannen voor een verbouwing van de Schutse. Na de verkoop van de Kruiskerk konden deze plannen gerealiseerd worden. Er kwam een bouwcommissie die in maart 2009 de plannen aan de gemeente presenteerde. Een nieuwe keuken, nieuwe toiletten en een grondige opknapbeurt van de kerkzaal. Een absolute voorwaarde was de medewerking van veel vrijwilligers. De verbouwing duurde vijf maanden en gedurende die periode was de Thamerkerk de thuisbasis van de gemeente. Mede dankzij deze vrijwilligers is het resultaat fantastisch geworden. Tijdens een feestelijke kerkdienst op 8 november 2009 werd de vernieuwde Schutse in gebruik genomen.

 

Federatie
Op 1 januari 1997 zijn de Gereformeerde Kerk en de Hervormde Gemeente van Uithoorn gefedereerd. Alle bepalingen hiertoe werden vastgelegd in een federatie-overeenkomst en door voorzitters en scriba van de kerkenraad ondertekend in een feestelijke dienst in De Schutse op 15 december 1996.

 

Fusie
Na de totstandkoming van de fusie van de drie landelijke kerken konden ook in Uithoorn de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde Kerken fuseren tot Protestantse Gemeente te Uithoorn. Hiertoe werd een plaatselijke regeling opgesteld. Tevens moesten de gemeentegrenzen worden vastgesteld, waarvoor overleg nodig was met naburige gemeenten. De fusie-overeenkomst werd tijdens een feestelijke bijeenkomst in de Schutse op 12 mei 2006 ondertekend.

Predikanten in Samen op Weg-verband en van de PGU

1990 – 1998 Ds. W. Hortensius (in SoW verband)
1999 – 2003 Mw. Ds. E.C. Littooij (in SoW-verband)
2006 – 2016 Ds. C.H. Oechies
2010 - Ds. J. Dubbink

 

Sluiting Thamerkerk
Na eerdere sluiting van kerken zoals de Hoeksteen en Kruiskerk zal ook de Thamerkerk zijn deuren sluiten voor de erediensten. Op 10 september 2017 zullen we voor de laatste keer een eredienst houden in de Thamerkerk, zo is na een zorgvuldig proces besloten. De toekomst van de Thamerkerk ligt nog open. De exploitatie ligt in handen van Stichting Behoud Historisch Erfgoed Uithoorn en het kerkgebouw is eigendom van de PGU.

 

Toekomst
Zo heeft Uithoorn straks één kerkgebouw over voor de vieringen en door-de-weekse activiteiten van de Protestantse Gemeente te Uithoorn. Het aantal leden van de protestantse kerk is de afgelopen jaren sterk gedaald maar het is mooi om te zien dat het aantal activiteiten nog altijd groot is en zeer divers. Zo proberen we als Protestantse Gemeente te Uithoorn enthousiast kerk te zijn deze tijd en op deze plaats. Hoe we dat doen, is te lezen op deze website.

CB Login