Duitse Joden in Nederland

UITGESTELD

Bezinning en verdieping

Hoe welkom waren terugkerende Duitse Joden in Nederland na mei 1945?

In 2020 viert Nederland 75 jaar bevrijding. Overal in het land vinden herdenkingen en evenementen plaats, opdat wij niet vergeten. Het aantal mensen dat de oorlog heeft meegemaakt en nog kan na vertellen, neemt in rap tempo af. Vormgeven van de herinnering aan het verleden is een zeer actueel.

Er komt meer aandacht voor schaduwzijden van deze gruwelijke oorlog, die jarenlang onderbelicht zijn geweest. Bijvoorbeeld de behandeling van Duitse Joden in Nederland.

Weinig mensen weten dat in 1944 de Nederlandse regering (in ballingschap in Londen) een wet uitvaardigde waarmee alle Duitsers tot vijandelijk onderdaan werden verklaard. Na de Duitse capitulatie werd ongeacht politieke voorkeur of verblijfsplaats Duits bezit onteigend. Sommige van hen werden gearresteerd of uitgezet, anderen vertrokken op eigen initiatief.

Onder hen bevonden zich vele uit Duitsland gevluchte Joden, die vlak voor het uitbreken van de oorlog hun heil in Nederland hadden gezocht. Ook zij werden tot vijand verklaard. Bij terugkeer uit concentratiekampen wachtte hen lange, prijzige en zeer bureaucratische procedures van ‘ontvijanding’. Wie waren deze zogenaamde ‘vijanden’ en welk lot wachtte hen in naoorlogs Nederland?

Marieke Oprel zal op over dit onderwerp een lezing houden. Marieke is als promovendus verbonden aan de Vrije Universiteit en het Duitsland Instituut (DIA) en zal op 24 juni promoveren op de behandeling na mei 1945 van Duitsers die al voor de oorlog in Nederland woonden. Daarnaast is zij docent Politieke geschiedenis aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Deze avond wordt niet gehouden op dinsdag 17 maart, maar uitgesteld naar een datum later in het voorjaar.