Omzien naar elkaar

Het ABCD van ‘ik leef met je mee’

 

Gids voor onderling pastoraat’ PKN Dienstencentrum

ABCD van het pastoraat – D van Duurzaamheid

Pastoraat werd in vorige stukjes met drie kernwoorden beschreven: aandacht, betrokkenheid, en ‘in Christus’. Het vierde en laatste kernwoord is: duurzaamheid. Dat woord is tegenwoordig helemaal in: we gebruiken het voor een goede omgang met de schepping, met de planten- en dierenwereld en de natuurlijke hulpbronnen. Duurzaam wil zeggen: gericht op de lange duur, bestendig. Samen zó leven dat het kan dóórgaan, dat de aarde het aankan.

In het pastoraat gebruiken we het woord duurzaamheid precies zo. ‘Duurzaam pastoraat’ betekent dat je investeert in contacten. Het gaat om blijvende relaties. Ook een vluchtig, eenmalig pastoraal contact kan soms waardevol zijn, maar pastorale zorg probeert mensen vast te houden en er te zijn wanneer het nodig is: je kunt erop terugvallen. Daarin weerspiegelt pastoraat, dat immers ‘herderlijke zorg’ betekent, de zorg van de Ene Herder die het al zo lang met ons volhoudt. ‘Want zijn goedertierenheid / zal bestaan in eeuwigheid’, zingt Psalm 136 in eindeloze (duurzame!) herhaling.

De keerzijde is, dat diezelfde zorg, ‘hoe houd je het vol?’ ook geldt voor degene die pastoraat aanbiedt. Pastorale zorg is veelal ‘geven’, vooral van aandacht en tijd, en dat kost energie. Hou je dat blijvend vol? Soms vergeten we die kant van het verhaal. Als mensen een beroep op ‘de kerk’ doen, aandacht verwachten van ‘de kerk’, dan hoort daar wel het besef bij dat die kerk uit mensen bestaat. Veelal vrijwilligers, vaak met grote inzet en betrokkenheid, maar ook met menselijke beperkingen.

Duurzaam pastoraat is dus een uitdaging naar twee kanten: hoe geven we blijvende aandacht en hoe blijven de vrijwilligers er zelf bij overeind. Dat geldt zeker wanneer de gemiddelde leeftijd in de gemeente stijgt, en tegelijk ook de leeftijd van de vrijwilligers. In de komende tijd gaan we zoeken naar manieren om te zorgen dat vrijwilligers niet overvraagd worden en dat ze het kunnen volhouden. Daar hoort een gesprek bij over verwachtingen en taakverdeling. Belangrijk is ook, dat vrijwilligers hun taak met een gerust hart kunnen neerleggen als ze ervaren dat het genoeg is geweest. Ook dat is duurzaamheid: weten van genoeg.

ds Joep Dubbink

Lees ook nog Pastoraat in praktijk