Veilig in de kerk

Vertrouwenspersoon

De kerkenraad heeft Jeannette Voskamp aangesteld als vertrouwenspersoon, voor preventie van alle vormen van machtsmisbruik binnen pastorale of andere relaties vanuit de kerk.

Om bewustwording te stimuleren, gaat Jeannette in gesprek met de jeugdleiding en met jongeren en kinderen zelf, met ieder met een pastorale taak (inclusief contactpersonen) en de kerkenraad. Via Bezinning en Verdieping wordt ook met andere gemeenteleden gesproken. In het najaar wordt gestart met het opstellen van gedragscodes.


Jeannette schreef in 2023 in Op Weg:

Verantwoordelijk

Het aanstellen van een vertrouwenspersoon is binnen de PKN nog geen verplichting. Ik vind het een voorrecht deze taak op me te mogen nemen in een gemeente die zich verantwoordelijk voelt voor veiligheid voor iedereen binnen pastorale relaties, en vanuit dat verantwoordelijkheidsgevoel handelt en niet wacht tot het verplicht wordt.

Aanspreekpunt, informatie en preventie

Ik wil graag wat meer vertellen over hoe ik mijn taak voor de komende vier jaren zie. In de taakomschrijving die ik gekregen heb staan twee hoofdtaken:

  1. Informatie en preventie
  2. Aanspreekpunt voor ieder die daar behoefte aan heeft.

Wat betreft informatie en preventie: voor mij is een veilige kerkgemeenschap een gemeenschap waar praten over veiligheid, kwetsbaarheid en risico’s heel vanzelfsprekend is. Gemeenteleden voelen zich vrij om vragen te stellen, hoeven niet bezorgd te zijn dat hun vragen of opmerkingen een lading krijgen die zij niet bedoelen. Zowel gemeenteleden met- als zonder pastorale taak kunnen hun vragen en twijfels bespreken, want het gesprek hierover is laagdrempelig en ‘gewoon’. Hier wil ik als vertrouwenspersoon mijn steentje aan bijdragen. Dat wil ik gaan doen door de komende tijd in verschillende groepen te gaan praten over veiligheid binnen pastorale relaties.

Veilig

Wat is veiligheid, wat zijn onveilige of kwetsbare situaties, wanneer is er sprake van (machts)misbruik? Soms is het duidelijk dat er een grens is overschreden, soms zijn de grenzen moeilijker herkenbaar. Wanneer ben je kwetsbaar als hulpvrager of als hulpverlener? Vanzelfsprekend gaat het dan ook over het voorkómen van dergelijke situaties. Wat heb je daarvoor nodig, en hoe kan ik jou daar, als vertrouwenspersoon, mee helpen?

Laagdrempelig, aanspreekbaar

Het tweede deel van mijn taak is aanspreekpunt zijn. Aanspreekpunt in brede zin wat mij betreft, laagdrempelig, en voor iedereen die een vraag heeft, een ervaring wil delen, twijfel heeft over iets wat zij of hij hoort, voelt, ziet, meemaakt. Ik kan indien gewenst helpen en begeleiden bij het bepalen of- en wat voor vervolgstappen er nodig zijn.

Meldpunt

Zelf kan ik mij voor ruggespraak en advies wenden tot de SMPR, meldpunt voor grensoverschrijdend gedrag en misbruik binnen de kerk. Dit zal ik in dat geval doen zonder namen te noemen, en met medeweten van de melder.

Gesteund en verantwoord

Ik vind het belangrijk nog te zeggen dat ik gesteund wordt door de kerkenraad, maar daar zelf geen lid van ben. De rol van een vertrouwenspersoon is onafhankelijk en zelfstandig. Ik heb geheimhoudingsplicht, dat spreekt voor mij vanzelf.

Ik leg eens per jaar verantwoording af aan de kerkenraad over de voortgang van mijn initiatieven op het gebied van informatie en preventie, en meld of, en hoe vaak ik benaderd ben.

Voor het werken met de verschillende groepen binnen onze gemeente en het opstellen van protocollen krijg ik wel hulp uit de kerkenraad, van Liesbeth Geudeke en Tymen van der Ploeg, en van Suzanne Hermans, die scriba is geweest.

Bereikbaar

U kunt mij als het over mijn rol als vertrouwenspersoon gaat, bereiken via email vertrouwenspersoon@pkn-uithoorn.nl en telefonisch 06-121 353 17

Jeannette Voskamp 


Instructie vertrouwenspersoon

In de kerkenraad van 21 juni 2023 werd de instructie vertrouwenspersoon besproken en vastgesteld. De volledige tekst lees je in Instructie interne vertrouwenspersoon.pdf

Onze vertrouwenspersoon heeft twee hoofdtaken:

  1. Preventie en informeren
  2. Eerste aanspreekpunt zijn
    bij verhalen, vragen, vermoedens en meldingen van machtsmisbruik binnen pastorale relaties of andere relaties die vanuit de kerk worden onderhouden.

De kerkenraad wil samen met Jeannette Voskamp als onze vertrouwenspersoon het gesprek in de gemeente nadrukkelijk stimuleren om gezamenlijk zorg te dragen voor een klimaat waarin iedereen zich veilig kan voelen, zo staat in deze instructie.

 


Veilige gemeente

Grensoverschrijdend gedrag (al dan niet seksueel), misbruik van macht en vertrouwen… Helaas in alle lagen van de samenleving en in vele sectoren actueel. Ook in de kerk. Er lijkt wel meer bewustzijn te komen van het belang van een veilige (werk)omgeving. Daarbij hoort een laagdrempelige mogelijkheid om over dit onderwerp te praten.

De Protestantse Kerk in Nederland is hiermee al jaren bezig. Ds. Sophie Bloemert was er beleidsfunctionaris Veilige gemeente tot september 2022. Zij had regelmatig contact met gemeenten die sociale veiligheid op de agenda willen zetten, zoals ook de PG Uithoorn. Daarnaast was ze coördinator van het meldpunt SMPR.nl (Seksueel Misbruik in Pastorale Relaties), een samenwerkingsverband van negen kerkgenootschappen, waaronder de PKN. Sophie leidde in maart 2023 dit kwetsbare onderwerp in, gaf praktische handreikingen en ging met ons in gesprek over vragen als:

  • Waaraan moeten we denken bij grensoverschrijdend gedrag?
  • Hoe zit het eigenlijk met macht in de kerk?
  • Wat kun je doen als het je overkomt of als anderen je erover vertellen?
  • Hoe kunnen we in de gemeente werken aan bewustwording en preventie?

Meer meldpunten

Veiligekerk.nl geeft een overzicht van vijf kerkelijke meldpunten.